Koopmanspolder

HISTORIE EN HUIDIGE INRICHTING VAN DE POLDER

  • image
  • 100jaar droge voeten

Stoere steen voor Andijker helden

Van: Connie Vertegaal NHD 14-01-2015

  • image
  • image
  • image
  • image
  • image
  • image
  • image
  • image
  • image
  • image
  • image
  • image
  • image
  • image
Previous Next

Een stoere bonk grijs gevlamd natuursteen staat voor eeuwig aan de dijk bij het Poldermuseum in Andijk. De steen staat symbool voor de heldenmoed van honderden Andijkers, precies een eeuw geleden. Zij behoedden West-Friesland voor een watersnood, terwijl diezelfde nacht elders 19 mensen verdronken.


Slagwerkers trommelen, klokgelui en het onheilspellende geluid van een loeiende storm komt uit speakers. Het halve dorp is samengekomen om de stormnacht te herdenken. Een theaterstuk neemt iedereen een eeuw terug in de tijd. We zien mannen ploeteren op de dijk met een stuk zeil. Zal het genoeg zijn tegen al dat natuurgeweld? Ja dat is het. Een watermonster komt omhoog, loopt dreigend heen en weer maar blaast even later toch de aftocht.

Dan verschijnt een sliert kinderen met lantaarntjes en plastic regenponcho’s. Ze komen de dijk over en zingen een lied over heldenmoed.
,,Geef niet op, al stijgt het water snel. Geef niet op, al lijkt de nacht zo lang.’’
Het lied is het slot van het spektakel, dat door bewonersclub DeBuurtOp is gemaakt. En er volgen later dit jaar nog meer activiteiten.

Burgemeester Frank Streng is onder de indruk. ,,Het is een dijk van een programma.’’ Dan onthult de burgemeester samen met Isabel en Mees, de jongste bewoners van het Poldermuseum en Henk Kerckhoffs van de Rotary Hoorn het dijkmonument. De Rotaryclub heeft er met een aantal sponsors voor gezorgd dat het er kwam.
Onder tromgeroffel en applaus wordt het doek weggetrokken.

Kerstsfeer in het poldermuseum

Vanaf 6 tot en met 27 december 2015.

Gedurende 4 zondagen staan er in de kleine zaal ruim 25 kerststalletjes opgesteld uit de verzameling van Siemen Tensen uit Andijk. Ruim 10 jaar heeft hij alle kofferbak- en rommelmarkten in de omgeving afgestroopt op zoek nar dat ene kerststalletje dat hij nog niet in zijn verzameling had. Het resultaat hiervan is nu te zien in het poldermuseum. Onder het genot van een kop warme chocolademelk kunt u, in een sfeervolle omgeving kijkend naar de heilige familie, de herders, schapen, ezels en ossen, al een voorschot nemen op de kerstsfeer. Het museum is geopend op de zondagmiddagen van 14.00 uur tot 17.00 uur U bent van harte welkom.

In 2011 is de uitgangssituatie voor inrichting vastgelegd voor de Koopmanspolder. In de zomer van 2012 zijn de graafwerkzaamheden gestart en in maart 2013 is de polder met de nieuwe inrichting opgeleverd. In 2013 is het streefpeil in de polder verhoogd van 1.9 m NAP naar -1.5 m NAP en kreeg de vegetatie de kans om de nieuwe sloten te koloniseren. In de nieuw gegraven watergangen kwam zeer snel de ondergedoken watervegetatie op gang. In sommige delen werd massaal Gewoon kranswier waargenomen. In 2014 is de proef met het peilbeheer gestart. Voor 2014 is een ‘natuurlijk peil’ ingesteld met een hoog winterpeil en de mogelijkheid om uit te zakken gedurende de zomer. Eind maart is IJsselmeerwater ingelaten wat resulteerde in een peilverhoging van circa 20 cm zodat het waterpeil boven het maaiveld uitkwam.

Het monitoringsprogramma registreert de ontwikkeling in de het waterpeil, de waterkwaliteit en het grondwaterpeil rondom de polder. Daarnaast worden er metingen verricht aan de vegetatie en aan zoogdieren, vogels, amfibieën, vissen, vlinders en libellen, en macro-vertebraten. De metingen worden verricht door Staatsbosbeheer, Hoogheenraadschap Hollandsnoorderkwartier, Deltares, en diverse enthousiaste vrijwilligers.  Daarnaast zijn ook studenten toegepaste ecologie van CAH Vilentum Almere actief.

Hieronder volgt een opsomming van de belangrijkste conclusies tot nu toe:

  1. Het waterpeil in de polder is snel gestegen na waterinlaat, maar het uitzakken in tijden van een neerslagtekort verliep langzaam. Waarschijnlijke oorzaak is dat de polder extra water ontvangt via kwel vanuit het IJsselmeer. In augustus is veel regen gevallen waardoor het peil nog verder steeg met circa 20 cm.
  2. Tot en met 2014 is sprake van een gestage toename van vogels, zowel in aantal als in soorten. De ganzen in de polder nemen toe (Grauwe gans, Brandgans), maar van broedgevallen is nauwelijks sprake. Er worden wel veel jongen waragenomen (pullen) maar deze zijn afkomstig uit de vooroever.
  3. Het verhogen van het waterpeil had een spectaculair effect op de aanwezigheid van watervogels. Naast 1300 kokmeeuwen waren er ook veel hooggewaardeerde weidevogels aanwezig zoals Grutto’s en Kemphanen. Na augustus 2014 verdwenen de weidevogels, maar trad een verdere toename op in diverse soorten eenden. Ook nam het aantal meerkoeten sterk toe.
  4. Uit de veldmetingen blijkt de polder een goed leefgebied te zijn voor diverse amfibieën, die zich ook in de polder voortplanten. Het gaat om de Kleine watersalamander, Gewone pad, Bruine Kikker, Meerkikker, Bastaardkikker. Het aantal soorten en individuen gemeten in het IJsselmeer is kleiner dan in de polder.
  5. In augustus is de hele polder elektrisch bevist. Er is vooral veel jonge Snoek (een jarig) gevangen, maar ook Zeelt, Baars, Rietvoorn. Dit zijn soorten kenmerkend voor helder, schoon slootwater. In de polder is ook met schepnetten gevist waarmee onder andere Glasaal is gevangen. In november zijn er proeven geweest met de visvriendelijke buisvijzel. Door tijdens het uitmalen een net te plaatsen onder de buisvijzel is een beeld verkregen van welke vissen zijn overgezet naar het IJsselmeer. Verrassende constatering was dat bij de eerste oogst 10 jonge palingen (Pootaal) werden gevangen. Uitmalen van polderwater levert een lokstroom op in het IJsselmeer waar veel vis op afkomt. Door een net te plaatsen in de polder en water in te laten uit het IJsselmeer is deze vis gevangen. Het resultaat was een oogst van 10-12 kg vis bestaande uit circa 10 verschillende soorten vis. Totaal onverwacht was de aanwezigheid van een grote hoeveelheid jonge Dunlipharders. Harders is bekend als zoutwater vis en komst voor langs de Nederlandse kust.
  6. Metingen aan de macro-invertebraten (kleine waterinsecten) laat zien dat de biologische waterkwaliteit ten opzichte van het nabijgelegen meetpunt in het IJsselmeer significant beter is in de polder.
  7. De waterkwaliteitsmetingen uitgevoerd door het Hoogheemraadschap laat zien dat het fosfaatgehalte eerst sterk afnam in 2013, maar in 2014 weer toenam. De toename is vermoedelijk veroorzaakt doordat aan de bodem gebonden fosfaat weer mobiel werd na inundatie van de weilanden in de Koopmanspolder. De stikstofverbindingen (NO3, NH4) zijn afgenomen. Het water in de polder heeft een groter doorzicht en een lager zwevend stofgehalte. Het chloride gehalte in de polder is wat hoger dan in het IJsselmeer.
  8. Metingen aan het grondwaterpeil rondom de polder liet geen verband zien met het waterpeil van de Koopmanspolder. Wel was er vooral een verband met de neerslagintensiteit.

De presentatie gehouden in het poldermuseum Andijk op 3 mei 2015 is beschikbaar via de deze link:

http://www.xs4all.nl/~rvanek/KMPmonitoring20150503.pptx

Remco van Ek, Deltares

Eerste monitoringsresultaten van de pilot Koopmanspolder: zondag 3 mei !!!

Remco van Ek, van Deltares, zal binnenkort in het Poldermuseum een lezing houden over de eerste monitoringsresultaten van de pilot Koopmanspolder.

koopmanspolder03De Koopmanspolder is een unieke proef met waterbeheer op basis van het achteroever concept. Sinds 2012 is de polder voorzien van een innovatieve inrichting gericht op natuur, waterbeheer, visserij en recreatie. De komende drie jaar experimenteren de waterbeheerders Rijkswaterstaat en Hoogheemraadschap Hollands Noorderkwartier samen met Deltares met het water- en peilbeheer. In 2014 is een min of meer het natuurlijke peil aangehouden. In 2015 wordt bekeken hoe ver het water kan zakken om droogte na te bootsen en in 2016 mag de polder vollopen tot het peilniveau van het IJsselmeer. Om de effecten te kunnen vaststellen op de flora, fauna en het watersysteem worden er metingen uitgevoerd door Staatsbosbeheer, Hoogheemraadschap Hollands Noorderkwartier, Deltares en diverse vrijwilligers. De metingen tot nu toe laten spectaculaire resultaten zien. Remco van Ek van Deltares zal deze resultaten toelichten in een presentatie op zondag 3 mei.

De entree bedraagt € 3,00 p/p inclusief een kopje koffie of thee. Aanvang 14.00 uur

Jaarboek 2015

jaarboek 2015 uitreikingOp maandag 2 maart 2015, is wederom het eerst officiële exemplaar van het jaarboek 2015 van onze vereniging uitgereikt aan ons oudste lid Mevr. Marijt van Gelder. In het jaarboek zijn weer boeiende verhalen opgenomen zoals Garage Buishand; Nanne Groot; de Koopmanspolder en in de reeks over de boerderijen een stuk over de boerderij van de Fam. Neefjes, Bangert 28. Uiteraard staat er nog veel meer in dat u zelf kunt ontdekken.

Losse exemplaren zijn voor € 5,00 per stuk verkrijgbaar in het museum.

Het adres van het Poldermuseum is Dijkweg 319, 1619 JH Andijk.